Jaka jest idea Światowego Dnia Książki i Praw Autorskich?
Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich (również w skrócie Międzynarodowy Dzień Książki lub Światowy Dzień Książki) to doroczne święto organizowane przez UNESCO w celu promocji czytelnictwa, edytorstwa i ochrony własności intelektualnej za pomocą praw autorskich. Obchodzony jest co roku 23 kwietnia, a po raz pierwszy obchody zorganizowano w 1995 roku.
Data - 23 kwietnia wybrana została jako symboliczna dla literatury światowej. W tym dniu urodzili się lub odeszli znani pisarze ( m.in. Cervantes, Shakespeare, Nabokov, Vallejo).
Pomysł organizacji święta zrodził się w Katalonii – w 1926 roku wystąpił z nim wydawca z Walencji, Vicente Clavel Andres. Z początku planowano związać je z datą 7 października, domniemaną datą urodzin Cervantesa, lecz ze względu na niepewność z nią związaną, ostatecznie ustalono datę 23 kwietnia. W Hiszpanii Dzień Książki jest świętem oficjalnym już od roku 1930, a od 1964 – we wszystkich
krajach hiszpańskojęzycznych.
Prawo autorskie to zbiór norm prawnych, których przedmiotem jest zapewnienie ochrony twórczości naukowej, literackiej i artystycznej. W znaczeniu podmiotowym to uprawnienia autora do stworzonego przezeń dzieła. Prawa osobiste twórcy nigdy nie wygasają i nie mogą zostać przeniesione na inne osoby.
Prawo autorskie zabrania dokonywania bez zgody autora skrótów, przeróbek, przekładów, kopiowania itp., strzeże przed plagiatem. W roku 1952 uchwalono Powszechną Konwencję ds. Copyright i powołano Międzynarodowy Komitet Praw Autorskich. Konwencja Genewska weszła w życie 16 września 1956 roku. Polska przystąpiła do konwencji o przestrzeganiu praw autorskich w roku 1976. Odtąd na polskich książkach, filmach, płytach, kasetach i innych wydawnictwach umieszczany jest znak zastrzeżenia praw autorskich – copyright. © Pierwszym krajem, który wprowadził ochronę praw autorskich była Anglia. Statut Królowej Anny z roku 1709 przyznawał autorom (na określony czas) prawa własności do ich drukowanych autorów.
Najpopularniejszą książką na świecie jest Biblia. Przetłumaczono ją na 310 języków. Szacuje się, że pomiędzy 1815 a 1975 rokiem wydrukowano ok. 2.500.000.000 egzemplarzy Biblii.
23 kwietnia jest w Katalonii hucznie obchodzonym świętem narodowym, jako dzień jej patrona – Świętego Jerzego. Zgodnie z długą tradycją w Katalonii obdarowywano w ten dzień kobiety czerwonymi różami, mającymi symbolizować krew pokonanego przez św. Jerzego smoka. Później kobiety zaczęły odwzajemniać się mężczyznom podarunkami z książek.
Opracowała: mgr Joanna Rutkowska